Gezonde gezondheidszorg: zorg met een hart

Ik had onlangs het voorrecht om bij de boekpresentatie van het boek Mind over Matter van econoom en organisatiedeskundige Sander Tideman te zijn. De ondertitel van het is "Naar een Economie met een Hart." Hoewel ik geen econoom ben heb ik het boek in korte tijd uitgelezen en was zeer onder de indruk van de grote visie van Tideman en de praktische bruikbaarheid van het boek. Het geeft een theoretisch, positief en bruikbaar denkraam voor de grote veranderingen die ons staan te wachten.

Mijn interesse gaat naturlijk uit naar een gezondheidszorg die ook rekening houdt met de factoren als patientenbeleving, compassie en dienstverlening. Tot mijn grote plezier kon ik de theorieen hierover die in het boek beschreven zijn vrij goed toepassen op de gezondheidszorg. Dit wil ik beschrijven aan de hand van een diagram dat  in het boek staat, ik ben nu eenmaal, net als veel anderen, nogal visueel ingesteld:

Het idee achter bovenstaand beeld is duidelijk maken dat het overmatig zoeken naar alleen maar efficientie leidt tot afname van prestaties.  Er moet ook gekeken worden naar de zachte factoren in een samenleving en  organisatie. Dit leidt tot een duurzaam systeem waarbij het niet alleen gaat om afgerekend te worden op de (financiele)prestaties maar ook op het of de mensen in dit systeem er op vooruit zijn gegaan qua voldoening, geluk en relaties.

Interessant om dit model niet alleen toe te passen op de financiele  economie maar juist op ook op de gezondheidszorg waar het vooral om mensen gaat maar waar toch een tendens bestaat naar steeds meer efficientie en kostenbeheersing en meten van de harde cijfers.

Tideman is in zijn boek een groot voorstander van meten is weten maar roept daarbij vooral op ook de zachte factoren te meten en niet alleen de harde cijfers. Dus om beide evenveel te laten wegen.

Analogie met de zorg naar mijn idee: meet niet alleen hoeveel er bespaard word maar meet tegelijkertijd ook wat deze geleverde zorg heeft opgeleverd in de beleving van de patient en zorgverlener; ofwel wat heeft het bijgedragen aan zijn of haar leven? Een bredere kijk dus dan alleen de DBC afrekening zou voor de zorg een duurzame oplossing kunnen zijn.

"Can you handle the truth ?”

Op het congres van de Nederlandse Patiënten Consumenten Federatie 1 december jl. over zelfmanagement werd druk gediscussieerd over reviewen van de zorg op internet door patiënten. In de zaal waren vooral de zorgmanagers en in minderheid ook enkele vertegenwoordigers van patiëntenorganisaties aanwezig.
Op de vraag of mensen bereid zouden zijn hun arts op internet een rating en review te geven gaf zo’n 50% aan dit wel een goed idee te vinden. (ter vergelijking onze Zoekdokterpoll onder consumenten op Hyves gaf ruim 80 % voorstanders) Echter op de vraag: Zou u naar een arts gaan met alleen maar slechte reviews? was een ruime meerderheid het over eens; naar zo’n arts zou ik niet gaan. Een arts in de zaal maakte zich begrijpelijkerwijs zorgen over alle commentaren en een ander vond het zelfs “onrechtvaardig”.

Het geeft aan dat het onderwerp rating en reviews in de zorg nogal wat stof doet opwaaien. Dezelfde discussie is gevoerd voor de andere branches die hiermee te maken kregen; de reisbranche, restaurants, electronica, etc. Voor de discussie wat betreft de zorg moeten we vooral kijken naar de VS waar dit fenomeen al zo’n 5 jaar bestaat.

Wat valt vooral op in deze discussies?
De reactie bestaat meestal uit 4 fases:
1 Ontkenning, “het zal zo’n vaart niet lopen”
2 Verontwaardiging “het is onrechtvaardig”
3 Acceptatie “we moeten er mee omgaan”
4 Omarming “ we gaan er gebruik van maken”

De zorgverleners in Nederland zitten meestal nog in stap 1 of 2 omdat dit een betrekkelijk nieuw fenomeen is maar de early adaptors kunnen al hun voordeel doen door meteen naar stap 4 “door te stomen” en de ratings- en reviewsites gebruiken in hun voordeel.
Voorwaarde is natuurlijk dat je overtuigt bent van je diensten. De positieve reacties zullen alleen dan in de meerderheid zijn en in je voordeel werken. En van de negatieve zul je kunnen leren en jezelf verbeteren.
Dus zorginstellingen en zorgverleners van Nederland? Op naar fase 4? Wie durft?

Ofwel: Can you handle the truth?

Video “a few good men”: